De Helmcasuaris

De Helmcasuaris wordt de strijder van het regenwoud genoemd.

Hij is een solitair levend dier dat alleen een vrouwtje in de buurt accepteert tijdens het paarseizoen.

 

 Zie ook het verhaal van Piep en Pep.
Geschiedenis:
 
De casuaris werd voor het eerst waargenomen in 1596 op de Banda eilanden.
De vogel werd cadeau gedaan aan een Nederlandse kapitein. De gever wou laten zien hoe gevaarlijk de vogel kan zijn, maar dit liep uit de hand. De vogel werd agressief en doodde de kapitein. De vogel werd naar Amsterdam vervoerd en werd geschonken aan de heilige keizer Rudolf de tweede.
Men wist toen nog bijna niets over de vogels en ze waren ook niet in staat de vogels in leven te houden. Pas na 1800 werden er succesvol vogels gehouden. Rond 1865 werd er voor het eerst in gevangenschap mee gebroed. De kuikens overleefden geen van allen. Pas in 1957 was er voor het eerst een succesvol broedsel dat overleefde. Het kuiken was te bewonderen in de San Diego Dierentuin. Hij heeft daar zeker 31 jaar geleefd. In 1962 had de Tarongo Zoo ook een kuiken, helaas stierf deze vrij kort daarna. In de periode van 1973 tot 1982 zijn er in het Australische reptielenhuis zo’n 98 kuikens uit het ei gekropen.
Sommige van de vogels hadden 2 jaar achter elkaar een succesvol broedsel maar daarna niet meer. Ook zijn er vogels die blijven broeden, met succes.

Op Nieuw Guinea en de omliggende eilanden komen deze soms meer dan 75 kg wegende vogels in de tropische regenwouden nog slechts in kleine getale voor.

Ze leven voornamelijk van allerlei sappige en voedzame vruchten, deze vallen van de boom als ze rijp zijn.

Op hun kop hebben ze een stevige helm, hieraan danken ze hun naam. De helm wordt door de neus -en schedelbeenderen gevormd en dienen als bescherming.

De vogel rent met hoge snelheid door het woud en dan kan het voorkomen dat hij zich stoot, door de helm raakt hij niet levensbedreigend gewond. De vogels kunnen 50km/u halen.

Hun poten zijn daarom sterk ontwikkeld. Ze hebben drie tenen, waarvan de middelste een lange scherpe klauw heeft, deze dient als wapen.

De vogel kan niet vliegen, de slagpennen zijn vervormd tot dikke hoornschachten en hij heeft er nog maar zes. Overdag houden deze reuzen onder de vogels zich in de donkere bossen schuil. Tegen de avond zoeken ze de bomen en struiken op waar ze voedsel hopen te vinden.

De man is veel kleiner dan het vrouwtje. Behalve in de paartijd worden de vogels niet in paren gezien. Het vrouwtje legt 3-6 eieren. Het mannetje broed deze uit. Hij zorgt ook voor de jongen.

Er zijn drie ondersoorten bekend namelijk de Noordelijke Helmcasuaris , Oranjehalscasuaris en de dwergcasuaris, deze laatsten zijn vrijwel onbekende soorten.

De Casuarissen staan op de lijst voor beschermde diersoorten die met uitsterven worden bedreigd. Ze worden zoveel mogelijk in koppels gehouden om zoveel mogelijk jongen te krijgen. Het is al lastig genoeg om de jongen groot te krijgen dus elk kuiken is meegenomen. Er wordt onderzoek gedaan naar de soorten en hoe ze in het wild leven en er wordt gekeken hoeveel er in het wild leven binnen een bepaald aantal vierkante kilometers.

 

dwergcasuaris

of

Bennet's

Casuaris

 
In het wild is de vogel noodzakelijk voor het voortbestaan van de regenwouden. Omdat de vogel zoveel fruit eet en grote afstanden aflegt worden de zaden van verschillende bomen goed verspreidt. Verdwijnt de vogel dan verdwijnen er ook veel soorten bomen omdat de vogel een belangrijk vervoermiddel is voor de zaden. Zo komen de bomen in het hele gebied voor en niet op één bepaalde plek en voor de rest nergens.

Oranjehals

casuaris

 
. Aan de casuaris kan je goed afleiden dat alle vogels afstammen van de dinosauriërs. Als je de vogel ziet dan snap je waarom. Ze maken verschillende geluiden het ene lijkt op tromgeroffel en het andere op gegrom. Ze doen dit om je te waarschuwen en af te schrikken. De Helmcasuaris heeft twee lellen aan de nek en de dwergcasuaris heeft er maar een. Wat hiervan de reden is, is niet bekend. De kracht van de vogels zit hem in de middelste teen. Hier zit een hele scherpe nagel aan die hij gebruikt om de vijand open te halen. De nagel is zo’n 120 mm lang en erg scherp.De casuaris komt ook voor in de laaglanden van Australië, maar omdat er veel bomen verdwijnen die voor de vogel noodzakelijk zijn zal dit niet lang meer duren.

Het grootste deel van het jaar leeft de vogel alleen, ze hebben allemaal een eigen territorium. Er komen wel verschillende soorten kasuarissen bij elkaar in het gebied voor maar geen van dezelfde soort. De gebieden kruisen wel aan elkaar maar het komt zelden voor dat de vogels elkaar tegenkomen want ze laten duidelijk horen dat ze in de buurt zijn. Dit doen ze door trommelgeluiden en brulgeluiden te maken. Als je niet weet wat het is dan klinkt het best beangstigend.

Vooral als er jongen zijn kan je maar beter bij de vogel uit de buurt blijven, want hij valt alles aan wat beweegt. Z’n middelste teen met de scherpe klauw is dan een gevaarlijk moordwapen.

Ze deinzen nergens voor terug. Geen berg is hen te hoog als de jongen bedreigd worden.

 
Casuarissen zijn agressieve vogels. In sommige gevallen kan een paar zonder moeite met elkaar samenleven zonder agressief te zijn tegen elkaar. Ze zijn echter wel agressief tegen de verzorger.

In andere gevallen wordt het mannetje apart gehouden van het vrouwtje. Met veel moeite worden ze tijdens de paartijd bij elkaar gezet maar moeten ze in de gaten gehouden worden omdat ze anders elkaar afmaken. In deze gevallen is het beter dat de vogels beschikken over grote verblijven zodat ze elkaar maar zelden tegen hoeven te komen.
 

Tijdens de paartijd zoeken de Casuarissen elkaar op, bij de cloaca van het wijfje is zit een voor het mannetje onweerstaanbare bal. Het mannetje is in deze tijd niet bij het vrouwtje weg te krijgen want hij weet dat ze hem eieren gaat bezorgen. Ze paren regelmatig tot het wijfje begint te leggen. Als ze 4tot 6 eieren gelegd heeft wordt ze weggejaagd.  

Voordat de paring plaatsvindt, zijn de vogels heel close met elkaar. Ze vertonen echt gedrag dat je kunt vergelijken met wat wij verliefd noemen. Ze eten samen en overal waar je ze ziet zijn ze met elkaar. Als het paren in aantocht is gaat het mannetje voor het vrouwtje dansen, hij loopt om haar heen en maakt lage geluiden.

 
 Dan streelt hij haar en wat later paren ze. Het vrouwtje staat met gestrekte nek en het hoofd naar achter. Ze blaast zijn nek op met lucht. Helemaal tot aan de borst. De nek wordt twee keer zo groot. Ze maakt een zacht bromgeluid en haar hele nek vibreert. Dit duurt een paar minuten. Casuarissen paren vaak achter elkaar. Als het vrouwtje rust pronkt het mannetje met zijn veren en pikt tegen de grond. Als ze stil blijft  zitten pikt hij haar nek en neemt een houding aan met zijn hoofd vlakbij het hare. Tijdens het eieren leggen paren de vogels nog regelmatig. Er zit ongeveer dertig minuten tussen het dansen om het vrouwtje en het neerleggen en de daadwerkelijke bevruchting. Om in de goede stand te komen moet het mannetje zich met zijn poten vasthouden aan het vrouwtje en naar achter leunen. Als de paring gelukt is dan springt het vrouwtje op en gaat voor het mannetje dansen.
Tijdens het broedproces eet het mannetje bijna niks. Dit is verwonderlijk omdat de hele periode zeker 47 tot 54 dagen duurt. Het kan zelfs gebeuren dat het langer op zich laat wachten. Het mannetje zorgt goed voor de eieren en draait ze veel. Zo voorkomt hij dat de vruchten naar één kant zakken en vast komen te zitten. Als dit gebeurt, is het kuiken ten dode opgeschreven en is alles voor niks geweest. Tijdens deze periode verlaat de haan het nest niet meer dan noodzakelijk.  
Het broedsel van vaak zes eieren komt niet allemaal uit. Er worden meestal twee kuikens bij de haan gezien. Als de jongen zijn uitgekomen neemt de vader ze mee naar plekken met voedsel. De eerste dag is er geen haast bij want ze moeten eerst de krop opteren voor ze kunnen eten. De kuikens hebben strepen maar verliezen deze naar ongeveer 3 maanden. Als ze zes maanden oud zijn, zijn ze al bijna helemaal zwartgekleurd. De nek en de kop beginnen ook kleur te krijgen. De helm is dan nog niet ontwikkeld. Het mannetje zorgt negen maanden voor de kuikens en jaagt ze dan weg. Het komt echter ook voor dat er kuikens bij het mannetje gezien zijn die 16 maanden oud waren. Dit is echter wel een uitzondering.

Tijdens het paarseizoen zijn de vogels vaak agressiever tegen de verzorgers. Zorg er wel voor dat de vogels apart komen als er eieren worden gelegd en het mannetje wil gaan broeden. Er kan ineens ruzie ontstaan met dodelijke afloop. In het wild maken ze het nest van bladeren gras en takken. Het nest heeft een doorsnede van een meter en is bedekt met een laag van 2tot 5cm.Het nest wordt op een droge plek gemaakt die niet in de brandende zon ligt. Het nest is ook altijd uit de buurt van paden.  Als de eieren gelegd zijn verlaat het mannetje het nest niet meer tot de jongen er zijn. Hij eet weinig tot niks en neemt de tijd voor de verzorging van de eieren. Het is wel belangrijk dat het mannetje tijdens het broeden voldoende vitamine B binnenkrijgt. De laatste zeven dagen van het broeden, hoeven de eieren niet meer zo vaak gedraaid te worden. Kleine eieren komen over het algemeen sneller uit dan grotere. Het mannetje blijft broeden net zo lang tot er eieren uitkomen. De eieren wegen tussen de 500-800gram  afhankelijk van de grootte, het kan gebeuren dat nadat het eerste jong uitkomt het mannetje met hem gaat wandelen. Uit ervaring is gebleken dat er tot vier dagen nadat de vader is gestopt er eieren kunnen uitkomen.

Een kuiken van 0-5 maanden heeft een gestreept verenkleed. Ze zijn altijd in het gezelschap van het mannetje.

Een ouder kuiken van 5-6 maanden heeft een dof bruin verenkleed op de rug en achter op de nek. Het verenkleed is aan de onderkant crème kleurig. Vaak zijn ze dan nog in het gezelschap van het mannetje.

 
Een bijna volwassen kuiken van 17 tot 24 maanden heeft een dof bruin verenkleed. Het zwart begint al door te komen. Ze zijn dan niet meer bij het mannetje maar moeten voor zichzelf zorgen.

Een ouder bijna volwassen kuiken heeft een zwart verenkleed met bruine strepen.
De kleuren van de nek beginnen donkerder te worden maar zijn nog lang niet op volle sterkte.
De vogel is nog steeds bedekt met fijne bruine en zwarte veren.

Huisvestingseisen: 

Als je een Helmcasuaris wilt gaan houden moet je goed opletten dat je aan alle huisvestingseisen voldoet. Doe je dit niet dan loop je het risico dat het dier uitbreekt. Als ze nog klein zijn dan is het niet zo’n probleem, maar een volwassen vogel is levensgevaarlijk. Het vertrek van de Casuaris moet helemaal omheind zijn en er moet ook gedacht worden aan beschutte plekken op warme dagen zodat hij zich terug kan trekken. Omdat de Casuaris uit tropische gebieden afkomstig is moet je in de winter een binnenhok hebben zodat de vogel niet in een te koude omgeving komt. De minimumtemperatuur moet rond de tien graden liggen. Als het echt niet anders kan dan is het wel mogelijk om de vogel in de winter buiten te laten lopen zorg er dan wel voor dat er een afdak is waar hij kan schuilen als het nodig mocht zijn. De beschikbaarheid van een schuurtje of afdak moedigt de dieren ook aan om tot paren over te gaan.

Om het de vogels naar de zin te maken kan je het beste het verblijf zo natuurlijk mogelijk inrichten. Je kunt bijvoorbeeld gebruik maken van rotsen, bomen en struiken. Niet iedereen heeft de beschikking over evenveel ruimte dus de een kan beter aan de eisen voldoen als de ander. Het belangrijkste is dat de vogels het naar hun zin hebben en beschikken over de ruimte zodat ze naar buiten kunnen. Elementen zoals struiken bomen of rotsen kunnen helpen bij het stimuleren van de vogels om te gaan broeden. De Casuaris is een agressieve vogel die alleen in de paartijd een paartje vormt. Zorg daar met de huisvesting ook voor zodat ze elkaar niet afmaken. Het is voor beide beter dat ze elkaar wel kunnen zien zo is het de volgende periode makkelijker om ze te koppelen. Het is het beste om alles zo aan te leggen dat je tijdens het voeren en schoonmaken de omheining zo min mogelijk hoef te openen. Dit is veiliger voor jezelf en ook beter voor het natuurlijke gedrag van de vogel. Houd bij de aanleg van het verblijf rekening met een ingang voor een vrachtwagen of bestelwagen. De vogels wegen namelijk behoorlijk en hoe minder je hoef te slepen bij het verplaatsen, hoe beter. Tijd is in noodgevallen vaak bepalend over leven en dood.

Om de casuaris veilig te huisvesten moet de omheining stevig zijn. De poten van de Casuaris zijn enorm krachtig dus moet het omheinen wel vakkundig gebeuren. De hekken worden vaak begroeid met klimplanten. Zo bied je schuilplekken en bescherming aan de vogels. De hekken moeten minsten 140-180cm zijn. De vogels kunnen behoorlijk springen dus kan je beter het zekere voor het onzekere nemen. Het is in het verleden al meer dan eens voorgekomen dat door een te laag hek een vogel ontsnapte en een andere Casuaris of mensen aanviel.

Het blijkt wel dat je goed geïnformeerd moet zijn voordat je een verblijf gaat maken voor de Casuaris. Doe je iets niet goed dan kan het ernstige gevolgen hebben voor het dier voor andere dieren maar ook voor jou. Omdat de dieren zo agressieve natuur hebben is het niet mogelijk om meerder soorten bij elkaar te houden. Casuarissen vallen alles aan wat in de buurt komt.